Duurzame Samenwerking en Veerkrachtige Samenlevingen

7 dec. 2015

Hoe kom je tot duurzame samenwerkingsverbanden (gezinnen, gemeenschappen en organisaties) en hoe houd je ze in stand?

 

Sommige samenlevingen tonen zich opvallend genoeg veerkrachtiger dan andere als het erom gaat hun sociale welvaart in stand te houden. Een samenleving is veerkrachtig als haar onderdelen – gezinnen, gemeenschappen en organisaties – erin slagen om schokken van buitenaf op te vangen en verval van binnenuit te voorkomen. Veerkracht vereist samenwerking binnen en tussen deze onderdelen. Maar hoe kom je tot samenwerking, en hoe houd je die in stand? Dit symposium richt zich op de rol van de sociale, psychologische, ethische en historische dimensies voor maatschappelijke veerkracht.

Geschiedenis als laboratorium om duurzame samenwerking beter te begrijpen

bavelBas van Bavel, hoogleraar transities van economie en samenleving, Universiteit Utrecht

Onze hedendaagse samenleving is niet de eerste die met externe schokken en snelle veranderingen wordt geconfronteerd. Integendeel, samenlevingen worden voortdurend op de proef gesteld door economische crises en ecologische schokken, soms van buitengewone aard. En, alhoewel de concrete uitingsvormen deels verschillen, hebben de zeventiende-eeuwse mondialisering en migratie, of de negentiende-eeuwse industrialisatie, Nederland voor even grote uitdagingen gesteld als de schaalvergroting en technologische innovatie dat nu doen. De geschiedenis biedt zo de mogelijkheid om te onderzoeken waarom sommige samenlevingen zich onder deze schokken veerkrachtig hebben getoond en welke rol samenwerking daarin heeft gespeeld. Ook hebben veerkracht en duurzaamheid een duidelijke tijdsdimensie: ze worden pas zichtbaar wanneer gevolgd over een langere periode, soms zelfs een zeer lange.

De Nederlandse geschiedenis biedt ruime mogelijkheden om de rol van samenwerking in maatschappelijke veerkracht te analyseren. Nederland kende periodes van intensieve, langdurige en succesvolle samenwerking, zoals in de middeleeuwse en vroegmoderne strijd tegen het water, die niet gestuurd werd door de overheid of de markt, maar bestond uit een stabiele samenwerking tussen families, gemeenschappen en organisaties, die daarbij op hun beurt samenwerkten met en gebruik maakten van overheid en markt. Hierin lijkt evenwicht een grote rol te hebben gespeeld: een balans tussen verschillende systemen en gelijkwaardigheid tussen verschillende actoren.        

Duurzame samenwerking: de sleutel tot een veerkrachtige samenleving?

wittekRafael Wittek, hoogleraar sociologie, Rijksuniversiteit Groningen

Veerkrachtige samenlevingen vereisen duurzame samenwerking. Maar wat verstaan we precies onder duurzame samenwerking? Waarom zijn duurzame samenwerkingsrelaties zo belangrijk? Hoe komen zij tot stand, en waardoor worden zij bedreigd? Wie heeft er baat bij? Soms is het de uitdaging de samenwerking in stand te houden, ondanks veranderende omstandigheden. Maar soms is de bestendigheid van een bestaande samenwerkingsrelatie juist een factor die veerkracht van de samenleving vermindert, omdat het noodzakelijke aanpassing aan veranderende omstandigheden belemmert. Ondanks de grote wetenschappelijke interesse in de totstandkoming van samenwerkingsrelaties is er nog weinig bekend over de manier waarop deze bijdragen aan de veerkracht van de samenleving of deze juist belemmeren, en welke mechanismes daarbij een rol spelen. Deze presentatie verkent het fenomeen van duurzame samenwerking en zijn rol voor een veerkrachtige samenleving.

Duurzame inzetbaarheid op het werk

ellemersNaomi Ellemers, universiteitshoogleraar Universiteit Utrecht

De afstemming van werkzaamheden tussen personen in organisatieverband vormt een belangrijke vorm van samenwerking waar veel mensen mee te maken hebben. Met de inzet van flexwerk en telewerk zijn er tegenwoordig meer variaties mogelijk in de manier waarop deze samenwerking gestalte krijgt. Maar deze nieuwe werkvormen worden ook ingezet door de ‘gulzige’ organisatie, die verwacht dat mensen buiten kantoortijden voor het werk beschikbaar zijn. En nog steeds zien we dat ‘de menselijke factor’ in de vorm van falend leiderschap, arbeidsconflicten, of pesten op het werk, de arbeidsproductiviteit bedreigt, en op lange termijn kan leiden tot verzuim, burn-out en arbeidsongeschiktheid. Pogingen om werknemers te motiveren tot een betere samenwerking en het leveren van goede prestaties, zijn er vaak op gericht de onderlinge afhankelijkheid van personen te benadrukken, of beter zichtbaar te maken welke gevolgen de kwaliteit van de samenwerking heeft voor hun eigen inkomen of professionele loopbaan. Op de korte termijn kan dit helpen om te zorgen dat mensen zich inzetten om individuele of gezamenlijke doelen op het werk te bereiken. Maar als de relaties op het werk moeizaam verlopen, kan een intensivering van de samenwerking juist tot escalatie van problemen leiden. En als de inzet op het werk ten koste gaat van de beschikbaarheid voor belangrijke activiteiten binnen het gezin (mantelzorg) of de bredere gemeenschap (vrijwilligerswerk) is het maar de vraag of deze vorm van samenwerking duurzaam is, of bijdraagt aan een veerkrachtiger samenleving. Als we willen dat mensen op lange termijn in het arbeidsproces inzetbaar blijven, is het daarom belangrijk hen vanuit het werk ook ruimte te bieden voor activiteiten in andere levensdomeinen die hen helpen hun veerkracht te behouden, zoals hun rol in het gezin, of in de (etnische) gemeenschap.

De ethiek van duurzame samenwerking

heesMartin van Hees, hoogleraar ethiek, Vrije Universiteit Amsterdam

Om te kunnen spreken van duurzame samenwerking moet de samenwerking niet eenmalig zijn en moet die een zekere resistentie hebben tegen interne of externe druk: een incidentele markttransactie is geen voorbeeld van duurzame samenwerking, en het buurtinitiatief dat na een enthousiast begin snel verwaterde is dat evenmin. Hoewel het dus gaat om samenwerking die over een langere periode standhoudt, is dat nog niet voldoende om van duurzaamheid te kunnen spreken; de samenwerking binnen een criminele organisatie is niet duurzaam, zelfs niet als de organisatie een lange geschiedenis heeft. Noodzakelijk is ook dat de samenwerking waardevol is. Dat betekent dat duurzaamheid geen neutraal begrip is. Maar wanneer is samenwerking waardevol? Welke waarden zijn er precies in het geding en welke relatie is er tussen die waarden en het streven naar een veerkrachtige samenleving?

logomettekstgroot

More events

December 03, 2018

Lezing Maarten Prak, 3 december, Utrecht, over zijn boek "Citizens without Nations"

in Events
Op 3 december organiseert de Future of Citizen-Based Initiatives (FOCI) Hub van de Universiteit Utrecht een lezing van prof. dr. Maarten Prak (Economische en Sociale Geschiedenis), naar aanleiding van zijn recent verschenen boek Citizens without…
October 29, 2018

Symposium November 19: Studying the neural and cognitive mechanisms of the processing of information as modulated by reward and attention

in Events
On November 19, 2018, from 15.00-18.00 hours, this symposium will be held in room M.0074: Studying the neural and cognitive mechanisms of the processing
of information as modulated by reward and attention.
 
RUG SCOOP Berry van den Berg is one of the…
October 13, 2018

SCOOP Workshop Collaborative Networks and Sustainable Cooperation between Organizations

in Events

When: 31 October 2018, 09:00-12:00
Where: Department of Sociology, University of Groningen,  Room B128, Grote Rozenstraat 31 (Bouman building)
Host: Research Cluster Sustainable Cooperation, Institutions and Organizations (SCIO)

Program

9:00-9:15

September 06, 2018

The Capitalistic Religion: Old Questions, New Insights - Lecture by prof. Luigino Bruni

in Events

On September 18, 2018, 15:15-17:00, Het Kasteel, Melkweg 1, 9718 EP Groningen (room 1.04), Prof. Luigino Bruni will talk about The Capitalistic Religion: Old Questions, New Insights. His lecture is co-sponsored by SCOOP and UG's Center for Politics,…

September 03, 2018

Tanja van der Lippe houdt openingsrede Academisch Jaar aan de Universiteit Utrecht

in Events

Hoogleraar Tanja van der Lippe houdt op 3. September 2018 de openingsrede van het academisch jaar aan de Universiteit Utrecht. Ze geeft een brede analyse van druk zijn en balanceren in een samenleving waar instituties voortdurend schuiven. Volg vanaf 16:00 de…

August 29, 2018

Oikos Denktankbijeenkomst 'Commons stadsateliers'

in Events

13 november 2018, Antwerpen, België – Oikos Denktankbijeenkomst 'Commons stadsateliers', Antwerpen Sharing City, met Tine de Moor. Meer informatie hier. Steden worden steeds vaker geconfronteerd met gigantische uitdagingen, zoals ongelijkheid, stroeve…

August 29, 2018

MO*talks: De échte inzet van de gemeenteraadsverkiezingen

in Events

12 september 2018,  Brussel, België – Tine de Moor in gesprek met Manu Claeys en Lavinia Steinfort over lokale democratie, stedelijke commons, het terugnemen van diensten die ooit geprivatiseerd werden, gemeentelijke coöperaties, burgerinitiatieven,…

August 29, 2018

Tine de Moor in VPRO Tegenlicht Meet-Up 'Ons Gemeengoed'

in Events

13 september 2018, Dordrecht, Nederland – Hoofdgast (met Dirk Holemans van Oikos België) VPRO Tegenlicht Meet-Up 'Ons Gemeengoed', Drechtstadboer (Dordrecht, Netherlands)

May 20, 2018

Social Climates - Naomi Ellemers Blogs on Psychology Today

in Events

In this new blog in the magazine Psychology Today, Naomi Ellemers analyzes how group memberships shape individual behavior. Stay tuned for regular posts!

April 03, 2018

Burgercollectieven

in Events

Welke rol kunnen burgercollectieven spelen bij het oplossen van de problemen van deze tijd? Deze vraag dringt zich op nu de overheid zich terugtrekt en de private sector die taken maar deels overneemt.

January 28, 2018

On Cooperation - SCOOP lecture by philosopher Geoffrey Sayre-McCord

in Events

On Wednesday, February 7, 15:15-17:00, Geoffrey Sayre-McCord (University of North Carolina) will talk at the Faculty of Philosophy, University of Groningen. 

January 26, 2018

The Evolution of Cooperative Heuristics - SCOOP lecture by Piet van den Berg

in Events

On Tuesday February 6th, 11-13.00, Dr. Piet van den Berg will give a presentation at the Department of Sociology, University of Groningen (Room M.61, Snijderzaal - Munting Building, Faculty of Behavioural and Social Sciences)

Default Image
January 26, 2018

Belle Derks nieuwe voorzitter van De Jonge Akademie

in Events

Vorige week werd Belle Derks, hoogleraar sociale & organisatiepsychologie, met overtuigende meerderheid van stemmen verkozen tot nieuwe voorzitter van De Jonge Akademie. Lees hier het persbericht. 

November 29, 2017

Models of Moral Decision Making - SCOOP Lecture by Caspar Chorus

in Events

On Tuesday January 16, 11.00 – 12.30, prof. Chorus will talk about Models of Moral Decision Making: A Research Program and a Case Study into Taboo Trade-offs

November 17, 2017

Division Within Society - SCOOP Lecture and Masterclass by Harvard Sociologist Michèle Lamont

in Events

On Monday, November 20, 2017, Harvard sociologist and winner of the Erasmus Prize 2017, prof. Michèle Lamont, will visit the University of Groningen.

In cooperation with the Praemium Erasmianum Foundation, SCOOP co-hosts prof. Lamonts Studium Generale…

November 16, 2017

The World We Would Like to See - SCOOP Lecture by WZB President Jutta Allmendinger

in Events

SCOOP has the honor to co-host this year's keynote lecture at the Opening of the Academic Year 2017-2018 at the Faculty of Behavioral and Social Sciences of the University of Groningen. Our distinguished guest will be Prof. Dr. Jutta Allmendinger,…

May 23, 2016

Lorentz Center, workshop Francesca Giardini and Rafeal Wittek

in Events

Gossip and the Management of Reputation: the Intersection between the Social, the Natural and the Computational Sciences 

26 Aug 2013 through 30 Aug 2013

Read more

May 23, 2016

Lorentz Center, workshop Andreas Flache

in Events

Socio-Economic Complexity 

23 Mar 2015 through 27 Mar 2015

Read more

May 23, 2016

Lorentz Center, workshop Naomi Ellemers

in Events

The Morality of Inequality: An Interdisciplinary Perspective on How to Make a Difference 

9 May 2016 through 13 May 2016

Read more

RUG logo 1

uu logo

vulogo 1

radboud

eur logo E

Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account